5 Wyzwań stojących przed rodzicami dzieci uprawiających sport

Wychowywanie aktywnego dziecka niesie ze sobą wiele radości i satysfakcji, niewątpliwie jednak ze sportowym wychowaniem wiążą się również kłopotliwe wyzwania. Dr Łukasz Panfil opisuje pięć najczęstszych problemów, z którymi mierzą się rodzice małego sportowca.

Utrata właściwej perspektywy

Rodzice czasem zatracają poczucie tego, co jest ważne dla ich dzieci i ich samych. Wzrost, rozwój i przygotowanie do życia powinno być priorytetem. Rodzice i dzieci powinni regularnie rozmawiać o wartościach w sporcie i życiu. Świadomość tego kim jesteśmy, co jest w życiu ważne i jak sport wpasowuje się we wszystkie etapy naszego rozwoju są szalenie ważne. W szerszej perspektywie bowiem pozwolą, zarówno rodzicom jak i dzieciom lepiej znosić problemy napotykane na trudnej drodze rozwoju.

Problemy w łączeniu sportu z nauką

Młodzi sportowcy powinni być zachęcani do utrzymania równowagi pomiędzy wymaganiami szkolnymi i wymogami rozwoju sportowego. Z jednej strony, szkoła, albo raczej nauka, zawsze powinna być najważniejsza. Z drugiej jednak, zaangażowanie Twojego dziecka w sport zwiększy jego sprawność umysłową i pomoże lepiej się koncentrować, co ułatwi mu naukę czy robienie zadań domowych. Obie te sfery są również ważne, a co więcej, wzajemnie mogą się wspierać.  Jeśli dziecko ma problem z zachowaniem odpowiedniej równowagi, należy pomóc mu lepiej planować czas, zachęcać do bycia systematycznym w wykonywaniu różnych zadań, żeby nie gromadziły mu się w jednym czasie.Poza tym dzieci musza mieć świadomość, że edukacja zapewni im lepsze wykształcenie i lepszy start na rynku pracy. Nawet jeżeli będą sportowcami, to w pewnym momencie ich kariera się skończy i coś będą musiały w życiu robić.

Nieodpowiednia motywacja

Motywowanie dziecka do treningów, gry czy ogólnie do rozwoju jest jednym z ważniejszych, ale też trudniejszych elementów, z którymi muszą się uporać zarówno rodzice, jak i trener i nauczyciel. Oczywiście z idealną sytuacją mamy do czynienia wtedy, gdy dziecko ma odpowiedni poziom samomotywacji, ale nie zawsze tak jest. Większość złych sposobów motywowania, niestety powszechnych, ale nieskutecznych, czy wręcz szkodliwych, związana jest z tym, o czym dużo już w tym rozdziale było pisane - koncentracja na wyniku i wszystkim, co z nim związane, czyli: mówienie głównie o nagrodzie, analizowanie przeciwników, porównywanie osiągnięć dziecka do osiągnięć innych.

Stres i radzenie sobie z nim

Dzieci mogą doświadczać stresów z różnych powodów. Najczęściej powody te są różne dla różnych grup wiekowych. I tak dziecko w okresie wczesnego dzieciństwa będzie doświadczało stresu najczęściej w sytuacjach związanych z rodzicem. Dzieci w wieku przedszkolnym mogą już częściej doświadczać stresów w relacjach z rówieśnikami, w zabawach, w momentach gdy sobie z czymś nie radzą.

Dzieci w wieku wczesnoszkolnym najczęściej doświadczają stresu spowodowanego relacjami interpersonalnymi, ale również obrazem własnej osoby. Im większa różnica pomiędzy możliwościami dziecka a wymaganiami sytuacji tym stres może być większy.Zarówno bezstresowe wychowanie jak i wychowanie w nadmiernym stresie jest szkodliwe dla dzieci. Dziecko musi mieć możliwość i zapewnione warunki do nauczenia się radzenia ze stresem i napięciem. Aby mogło się tak stać, ważne aby frustracje które w życiu dziecka się pojawiały były dostosowane do wieku i do możliwości.

Dzieci uczą się zachowań zaradczych również od rówieśników, wychowawców, w przedszkolu, w szkole. Z czasem umiejętności dziecka rosną, ale jednocześnie rosną też wymagania otoczenia. Dorośli mogą dzięki proponowaniu nowych sytuacji, działań, a także regularnemu wsparciu w radzeniu sobie z tymi sytuacjami, pomagać dziecku.

Przyszłość sportowa dziecka - którą wybrać?

Dzieci w pewnym wieku mogą dojść do wniosku, że chcą kontynuować swój rozwój sportowy nie tylko dla zabawy, ale w kierunku poziomu profesjonalnego, czy wręcz zawodowego (uprawianie sportu jako praca). Oczywiście to, czy podąży tą ścieżką zależy od bardzo wielu czynników, załóżmy jednak, że stwierdzi on, iż bardzo tego chce oraz ma ku temu predyspozycje. Wtedy rodzice i trener, stają przed trudnym wyzwaniem. Muszą bowiem zapewnić równowagę poprzez zapewnienie dziecku możliwości spełniania się w sporcie oraz wsparcia jego ewentualnej przyszłej kariery zawodowej, ale też konieczności edukacji. Powinni uświadamiać go o tym, jak dużo czasu zajmuje dojście na sam szczyt oraz ilu wyrzeczeń wymaga, jak ciężko należy pracować, oraz jakie są realne szanse na spełnienie ich i jak wiele czynników na drodze do celu może pozostać poza kontrolą młodego zawodnika.

Jeżeli młody sportowiec nie jest pewien, jaką drogę obrać, należy zachęcać go, aby zachował wszystkie rozważane opcje w swoim zasięgu tak długo jak to tylko możliwe, co pozwoli mu po pewnym czasie samemu zdecydować co jest dla niego i jego przyszłego rozwoju najlepsze.”

Materiał pochodzi z e-booka skierowanego do rodziców małego sportowca. E-book dostępny jest do pobrania na stronie www.upyou.pl/Zwycieska-Druzyna.

dr Łukasz Panfil - Wydział Sportu Wyższej Szkoły Zarządzania i Coachingu, założyciel platformy UpYourLevel (nowy wymiar edukacji dla sportu), specjalizacja: wspieranie rozwoju sportowego dzieci i młodzieży przez najbliższe otoczenie

Utrata właściwej perspektywy
Rodzice czasem zatracają poczucie tego, co jest ważne dla ich dzieci i ich samych. Wzrost, rozwój i przygotowanie do życia powinno być priorytetem. Rodzice i dzieci powinni regularnie rozmawiać o wartościach w sporcie i życiu. Świadomość tego kim jesteśmy, co jest w życiu ważne i jak sport wpasowuje się we wszystkie etapy naszego rozwoju są szalenie ważne. W szerszej perspektywie bowiem pozwolą, zarówno rodzicom jak i dzieciom lepiej znosić problemy napotykane na trudnej drodze rozwoju.
Problemy w łączeniu sportu z nauką
Młodzi sportowcy powinni być zachęcani do utrzymania równowagi pomiędzy wymaganiami szkolnymi i wymogami rozwoju sportowego. Z jednej strony, szkoła, albo raczej nauka, zawsze powinna być najważniejsza. Z drugiej jednak, zaangażowanie Twojego dziecka w sport zwiększy jego sprawność umysłową i pomoże lepiej się koncentrować, co ułatwi mu naukę czy robienie zadań domowych. Obie te sfery są również ważne, a co więcej, wzajemnie mogą się wspierać.
Jeśli dziecko ma problem z zachowaniem odpowiedniej równowagi, należy pomóc mu lepiej planować czas, zachęcać do bycia systematycznym w wykonywaniu różnych zadań, żeby nie gromadziły mu się w jednym czasie.
Poza tym dzieci musza mieć świadomość, że edukacja zapewni im lepsze wykształcenie i lepszy start na rynku pracy. Nawet jeżeli będą sportowcami, to w pewnym momencie ich kariera się skończy i coś będą musiały w życiu robić.
Nieodpowiednia motywacja
Motywowanie dziecka do treningów, gry czy ogólnie do rozwoju jest jednym z ważniejszych, ale też trudniejszych elementów, z którymi muszą się uporać zarówno rodzice, jak i trener i nauczyciel. Oczywiście z idealną sytuacją mamy do czynienia wtedy, gdy dziecko ma odpowiedni poziom samomotywacji, ale nie zawsze tak jest. Pokażmy sobie teraz złe, ale często stosowane sposoby motywowania, oraz te dobre.
Większość złych sposobów motywowania, niestety powszechnych, ale nieskutecznych, czy wręcz przeciwskutecznych, związana jest z tym, o czym dużo już w tym rozdziale było pisane - koncentracja na wyniku i wszystkim, co z nim związane, czyli: mówienie głównie o nagrodzie, analizowanie przeciwników, porównywanie osiągnieć dziecka do osiągnięć innych.
Stres i radzenie sobie z nim
Dzieci mogą doświadczać stresów z różnych powodów. Najczęściej powody te są różne dla różnych grup wiekowych. I tak dziecko w okresie wczesnego dzieciństwa będzie doświadczało stresu najczęściej w sytuacjach związanych z rodzicem. Dzieci w wieku przedszkolnym mogą już częściej doświadczać stresów w relacjach z rówieśnikami, w zabawach, w momentach gdy sobie z czymś nie radzą. Dzieci w wieku wczesnoszkolnym najczęściej doświadczają stresu spowodowanego relacjami interpersonalnymi, ale również obrazem własnej osoby.
Im większa różnica pomiędzy możliwościami dziecka a wymaganiami sytuacji tym stres może być większy.
Zarówno bezstresowe wychowanie jak i wychowanie w nadmiernym stresie jest szkodliwe dla dzieci. Dziecko musi mieć możliwość i zapewnione warunki do nauczenia się radzenia ze stresem i napięciem. Aby mogło się tak stać, ważne aby frustracje które w życiu dziecka się pojawiały były dostosowane do wieku i do możliwości. Dzieci uczą się zachowań zaradczych również od rówieśników, wychowawców, w przedszkolu, w szkole. Z czasem umiejętności dziecka rosną, ale jednocześnie rosną też wymagania otoczenia. Dorośli mogą dzięki proponowaniu nowych sytuacji, działań, a także regularnemu wsparciu w radzeniu sobie z tymi sytuacjami, pomagać dziecku.
Przyszłość sportowa dziecka - ścieżka rekreacyjna, amatorska czy profesjonalna?
Dzieci w pewnym wieku mogą dojść do wniosku, że chcą kontynuować swój rozwój sportowy nie tylko dla zabawy, ale w kierunku poziomu profesjonalnego, czy wręcz zawodowego (uprawianie sportu jako praca). Oczywiście to, czy podąży tą ścieżką zależy od bardzo wielu czynników, załóżmy jednak, że stwierdzi on, iż bardzo tego chce oraz ma ku temu predyspozycje. Wtedy rodzice i trener, stają przed trudnym wyzwaniem. Muszą bowiem zapewnić równowagę poprzez zapewnienie dziecku możliwości spełniania się w sporcie oraz wsparcia jego ewentualnej przyszłej kariery zawodowej, ale też konieczności edukacji. Powinni uświadamiać go o tym, jak dużo czasu zajmuje dojście na sam szczyt oraz ilu wyrzeczeń wymaga, jak ciężko należy pracować, oraz jakie są realne szanse na spełnienie ich i jak wiele czynników na drodze do celu może pozostać poza kontrolą młodego zawodnika. Jeżeli młody sportowiec nie jest pewien, jaką drogę obrać, należy zachęcać go, aby zachował wszystkie rozważane opcje w swoim zasięgu tak długo jak to tylko możliwe, co pozwoli mu po pewnym czasie samemu zdecydować co jest dla niego i jego przyszłego rozwoju najlepsze.”